Waarom je je sporters niet hoeft te corrigeren – de Alexander paradox

Melbourne, 1893. Frederick Matthias Alexander staat op het podium van het Alexandra Theatre. Het is muisstil in de zaal: het publiek luistert aandachtig naar zijn vertolking van Romeo en Juliet. Ineens slaat zijn stem over. Alexander hoest en neemt een slokje water. Maar de irritatie in zijn keel verdwijnt niet. Aan het einde van de voorstelling kan hij alleen nog maar fluisteren.

Alexander kampt al maanden met keelpijn en heesheid. Hij zoekt hulp bij verschillende artsen, maar die zeggen allemaal hetzelfde: ‘Stop met acteren, je stem kan het niet aan.’

Alexander gelooft er niks van. Hij doet gewoon iets verkeerd. En als niemand hem kan vertellen wat dat is, dan moet hij het zelf uitzoeken.  

Hoe pakt hij dat aan?

Hij koopt twee passpiegels. Hij plaatst er één frontaal, en één aan de zijkant van de kamer. Nou kan hij zichzelf zien praten.   

In eerste instantie valt hem niks bijzonders op. Maar na een week spiegelen, herkent hij een patroon: als hij hard praat, stuurt hij zijn kin vooruit en zijn borst omhoog. Dat gaat volkomen onbewust. Het is dat hij het zelf ziet, anders had hij het niet eens geloofd.

Een maand later heeft hij een hele kéten aan onwillekeurige bewegingen ontdekt:

  • Hij stuurt zijn kin omhoog
  • Hij duwt zijn borst vooruit
  • Hij trekt zijn rug hol
  • Hij balt zijn vuisten
  • Hij trekt zijn buik in
  • Hij lift zijn voetzolen van de grond
  • Hij klauwt zijn tenen

Hij verkrampt. Hoe harder hij praat, hoe duidelijker het is. Maar zelfs als hij fluistert zijn de bij-bewegingen nog zichtbaar.  

Praten kost kracht. Is dat de oorzaak van zijn heesheid?

Alexander is ervan overtuigd dat hij zijn stem forceert. Om zijn heesheid op te lossen, moet hij die bij-bewegingen voorkómen, oftewel: de tégengestelde bewegingen maken. Dus hij zegt tegen zichzelf: ‘Stuur je kin omlaag. Laat je borst vallen. Hou je rug breed. Ontspan je buikspieren. Hou je voeten aan de grond. Ontspan je tenen.’

Het lukt niet.

Drie maanden later is Alexander de wanhoop nabij. Hij weet wat hij fout doet, maar hij kan het niet corrigeren.   

Hoe komt hij uit die vicieuze cirkel?

Hij geeft het op.

Hij ziet zijn spiegelbeeld praten, schreeuwen en fluisteren, maar hij grijpt niet meer in. Wat heeft dat nog voor zin?

En dán valt zijn kin omlaag. Zijn borstkas daalt en zijn vuisten gaan open. Zijn stem klinkt helder. Wat heeft hij nou gedáán?

Hij sluit zijn ogen en focust op zijn lichaam. Hij voelt de onwillekeurige bewegingen die hij eerder in de spiegel zag. Hij trekt zich er niks van aan en hij praat gewoon door. Na een paar minuten merkt hij dat zijn schouders zakken. Hij voelt dat zijn ademhaling dieper wordt, en dat zijn borst zich opent. Zijn lichaam ontspant zich en zijn stem klinkt krachtig.

Herstelt zijn stem zich omdat hij naar zichzelf kijkt?

Nee, zijn stem herstelt zich omdat hij niet meer kritisch naar zichzelf kijkt.

Praten is een complexe vaardigheid. Niemand weet precies welke spieren je nodig hebt, en in welke volgorde ze aanspannen. Als Alexander stopt met het zoeken naar zijn tekortkomingen, realiseert hij zich ineens: ‘Ik weet helemaal niet hoe ik praat, hoe ik loop, hoe ik mijn tanden poets. Waarom denk ik dan dat ik mezelf kan corrigeren?’

Vanaf dat moment volgt hij al zijn handelingen met interesse. Hij luistert naar de klank van zijn stem. Hij voelt zijn ademhaling. Hij maakt zich niet meer druk over eventuele fouten. Hij ziet ze wel, maar hij veroordeelt zichzelf er niet meer om.

Zijn frustraties verdwijnen, en zijn coördinatie verbetert.

Wat is de Alexander Techniek?

Alexander krijgt zijn stem terug als hij leert om zijn lichaam met rust te laten. Vervolgens leert hij anderen om vriendelijk naar zichzelf te kijken. Hóé hij dat doet, lees je in de blogs over Primary Control en Inhibitie.

De Alexander Techniek helpt je om je lichaam te accepteren zoals het is. Je focust op je mogelijkheden en je ziet je capaciteiten. Je zelfvertrouwen groeit.

Kortom

Instructies geven spanning. Ze vergroten je angst om fouten te maken. Alexander ontdekt dat het helemaal niet nodig is om fouten in kaart te brengen, want je kunt ze toch niet corrigeren. Je lichaam herstelt zichzelf als je voelt wat je doet.

En nu?

Bekijk jezelf met een vriendelijke blik en je beweegt met een natuurlijk gemak.  


Dit is het eerste blog in een reeks over de Alexander Techniek, en hoe je die kunt gebruiken in je lessen.

  1. Waarom corrigeren niet nodig is – de Alexander paradox
  2. Wat is Primary Control – of: waarom is sporten makkelijk als je je hoofd volgt?
  3. Hoe geef je je sporters zelfregie – zonder chaos in je les?
  4. Hoe krijg je je deelnemers uit hun hoofd – zelfs bij de teaser?


Wil je meer tips over sporten, bewegen en lesgeven? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

<

Hoe leg je de innerlijke criticus het zwijgen op? (bij tennis en total workout)

Je praat met jezelf. De hele dag door, óók tijdens het sporten. Maar hoe minder je nadenkt, hoe beter dat het gaat.

Lees artikel
gorilla

Hoe word je de favoriete docent van je sporters – en doen ze de deadlift met een glimlach?

Lesgeven is niet hetzelfde als informeren. Maak van je sportles een belevenis en geef de sporter de ruimte om vrij te bewegen.

Lees artikel