In verzet komen, maar zonder geweld

Terug naar overzicht

Herdenken

Voor mij is 4 mei 2018 een heel bijzondere dag. Het is de dag van de uitvaart van mijn schoonzus: verdrietig en liefdevol tegelijkertijd. De herinnering aan haar leven staat centraal, we herdenken haar en luisteren naar elkaars verhalen. Het is ook de dag van de Dodenherdenking, ’s Avonds luister ik naar de woorden van Kim Putters. Hij vertelt over zijn opa die de oorlog heeft meegemaakt: “Wat had ik hem graag meer vragen willen stellen. Herdenken, stilstaan bij wat er is gebeurd, helpt ons om aan onszelf en ook aan anderen, vragen te stellen. Herdenken vraagt van ons om naar elkaar te luisteren. Juist als de verschillen tussen bevolkingsgroepen groter worden, moeten we willen weten hoe het écht met de ander gaat.” Hij sluit af met de woorden van Remco Campert: “Jezelf een vraag stellen, daarmee begint verzet. En dan die vraag aan een ander stellen.”

God, grant me the serenity to accept those things I cannot change, the courage to change the things I can, and the wisdom to know the difference
Reinhold Niebuhr

Vragen stellen

Vragen stellen is de basis van contact. Ik loop regelmatig aan tegen mijn ongeduld en het verlangen om mijn eigen zin door te drijven. Ik had hier behoorlijk last van toen mijn schoonzus in het ziekenhuis lag. We zaten maar te wachten en te wachten, volkomen afhankelijk van artsen en verplegend personeel. Soms duurde het dagen voordat we weer een arts spraken. Tegen die tijd was mijn geduld op en mijn tact verdwenen. Ik stelde geen vragen meer, ik kwam in verzet en legde mijn wensen eisend op tafel. Niet een hele fijne manier van samenwerking.

In verzet komen

Ik worstel met de vraag hoe ik in verzet kan komen zonder gewelddadig te worden. En dan bedoel ik niet fysiek gewelddadig, maar verbaal gewelddadig. Soms baal ik zó van een situatie. Alles in mij zegt dat “het niet goed gaat”, of dat nou in het ziekenhuis is, of op mijn werk, of thuis. Ik kom in opstand. De manier waarop ik dat doe is niet altijd even constructief. Als ik een probleem laat sudderen, dan bouwt mijn spanning zich op, en tegen de tijd dat ik het bespreekbaar maak, wil ik een oplossing. En wel nu! Afdwingen of opleggen is verzet plegen op een agressieve manier.

Met open vizier

Als ik moeilijkheden eerder bespreekbaar maakt, kan ik het gesprek nog aangaan zonder mijn gebruikelijke ongeduld. Ik stel wel kritische vragen, maar geef de ander de ruimte om zijn eigen mening te verwoorden. Op dit moment zit ik in zo’n situatie die vraagt om verandering. In eerste instantie durfde ik het niet aan te zwengelen, want “wie ben ik” om het bespreekbaar te maken. Ik heb het toch gedaan, met vallen en opstaan leer ik om met open vizier een gesprek aan te gaan. Vragen stellen, aan mezelf en aan de ander, is een positieve manier van verzet. Ieder mens heeft de potentie om zonder geweld een verandering te bewerkstelligen, ongeacht status of positie. Ik dus ook!

Hieronder vind je het filmpje van de Dodenherdenking 2018. Kim Putters spreekt na 25 minuten.

Dodenherdenking 2018