Iedere sportles een doorslaand succes?

Betrap je je er wel eens op dat je bijna gedachteloos lesgeeft? Dat je instrueert op de automatische piloot? Dat de dag voelt als ‘daar gaan we weer?’

Dat zijn niet de beste dagen. Routine is saai. Lesgeven op je ruggenmerg is misschien wel makkelijk, maar ook funest voor je werkplezier. Er ontstaat een sleur die je niet zomaar doorbreekt met nieuwe muziek of een verrassende choreo. Hooguit tijdelijk. Maar jij wil écht iets veranderen. Meer leven in de brouwerij. Meer voldoening ook.

Normaal gesproken ben jij de dirigent van het orkest. Je kiest het stuk dat gespeeld wordt. Jij bepaalt de uitvoering. De orkestleden volgen je blindelings. En eerlijk is eerlijk, dat voelt goed. Maar nu kom je steeds vaker moe thuis. Je enthousiasme is tanende. In plaats van energiek voel je je leeggezogen. Wat te doen?

Leg de verantwoordelijkheid terug

Zie je deelnemer voor vol aan. Leer haar om voor zichzelf te zorgen. Geef haar autonomie. Ja, ze doet mee met een groepsles. Ja, jij bent de leider en jij bepaalt de inhoud. Maar zij heeft de keuze in hoeverre ze je volgt. Geef haar die vrijheid. Voelt de squat niet fijn, stimuleer haar om een alternatief te zoeken. Maak haar een expert op het gebied van haar eigen bewegingen. Leer haar te voelen en ze is nooit meer afhankelijkheid van de expertise van een docent, trainer, of therapeut.

Maar dan doet iedereen zijn eigen ding in mijn les

De angst voor chaos heeft mij ook lang weerhouden van verandering. Totdat ik een slechte dag had. Ik was moe, beetje chagrijnig, ik had gewoon geen zin. De bosu-les was de grootste hindernis van die dag: wat moest ik nú weer verzinnen?

Ik kon me er niet toe zetten om de deelnemers te helpen. Heb je ooit op een bosu gestaan? Het is een halve bal die je uit balans brengt. Ik was gewend om de sporters continu van instructies te voorzien: ‘Span je buikspieren, hou je schouders laag, maak je lang.’ Die dag zei ik gewoon niets. Ik deed de choreo, de groep deed mee. Gewoon lekker gáán.

Dertig mensen fier rechtop

Het duurde even voordat ik het doorhad. De sfeer leek anders. Van het gebruikelijke zuchten en steunen ontbrak ieder spoor. Nog niemand had zijn evenwicht verloren. Sterker nog: dertig mensen stonden fier rechtop hun bosu. Alsof het een makkie was. Na afloop kwamen deelnemers me vertellen dat het een heerlijke les was. Ik stond perplex: wat was er aan de hand? Waarom was deze les zo makkelijk gegaan?

Wat had ik gedaan?

Veel minder dan anders, dat is duidelijk. Zonder mijn gebruikelijke woordenstroom leek het alsof ik niets had gedaan. Gewoon lekker bewegen op de muziek. En de groep? Die volgde mijn voorbeeld. Niet nadenken, niet je best doen, gewoon genieten. Deze les plantte een zaadje van twijfel in mij. Zijn mijn aanwijzingen eigenlijk wel echt nodig? En zo nee, waarom geef ik ze dan? Wat doet instructie met de ander?

De docent als dictator

Met dertig mensen tegenover je, wil je graag controle houden. Rebellie is wel het laatste waaraan je behoefte hebt. Dus houd je orde met je stem. Je geeft de sporters zoveel om over na te denken, dat ze helemaal geen tijd hebben om recalcitrant te worden. Ze volgen gehoorzaam.

Beetje negatief hoor

Denk eens terug aan je schooltijd. Welke leraar vond je het leukste? De docent Frans die steeds maar weer grammatica regeltjes herhaalde? Of die leraar maatschappijleer die altijd met de klas in gesprek ging? Die je zelfs stimuleerde om een eigen mening te hebben. Ik weet dat ik met veel plezier terugdenk aan mijn leraar Frans. Hij gaf me een goed gevoel. Mijn mening deed ertoe, ik was belangrijk.

Jouw deelnemers zijn ook belangrijk

Zonder deelnemers heb je geen recht van bestaan. Je hebt ze nodig, net zoals zij jou nodig hebben. Onbewust heb ik mijn deelnemers lang klein gehouden. Ik zag ze zoals ik mijn patiënten zag: als onwetend op het gebied van bewegen. Dat is voor niemand leuk. Het is ook niet waar. Bewegen doen we allemaal, iedereen heeft daar gevoel voor.

Nu weet ik dat ik mensen pas echt help als ik ze de regie teruggeef. Geen aanwijzingen, maar ze attenderen op de taal van hun lichaam. Want ja, ik lees jouw lichaamstaal en pas mijn aanwijzingen daarop aan. Maar als ik jou leer om je eigen lichaam te lezen, hoef ik je niet meer te commanderen. En hoef jij niet meer te gehoorzamen. We zijn vrienden.

Wil je de blog iedere week in je inbox?

<

Wat is proprioceptie – of: hoe leer je je leerlingen dat alles vanzelf gaat, als ze hun hoofd maar volgen.

Bewegen gaat makkelijker als je voelt wat je doet. Je kunt het lichaamsgevoel van je deelnemers trainen in je lessen.

Lees artikel

Ben jij jezelf voor de groep?

Je voelt je je op je gemak voor de groep. Je stapt makkelijk op mensen af en je helpt waar dat nodig is. Toch?

Lees artikel