Hoe voorkom je dat je gedachten afdwalen?

Wanneer ben je super alert? Als je 3-jarige zoon bovenop het klimrek naar je staat te zwaaien. Als je file rijdt in dichte mist. Als je een presentatie houdt voor je collega’s. Als je een optreden bijwoont van Ed Sheeran. Als je de zon ziet opkomen vanachter de bergen. Ademloos kijk je toe. Je bent er helemaal bij. Je merkt details op die je normaal gesproken zou missen. Dát is opmerkzaamheid pur sang.

De ene mens is oplettender dan de andere. Zo heeft Ilse DeLange een geoefend oor, Epke Zonderland een zeer ontwikkeld lichaamsgevoel en weet Robèrt van Beckhoven de fijnste smaken en geuren van elkaar te onderscheiden. Opmerkzaamheid is trainbaar.

Je gebruikt je zintuigen

Opmerken, waarnemen, observeren: het is een kwestie van je zintuigen inzetten. Niet alleen kijken, maar ook luisteren, voelen, ruiken en proeven. Je ziet dat het regent, voelt dat de verwarming aanstaat en ruikt het gebakken eitje. Deze informatie komt van buiten. Je voelt ook dat je maag rammelt, dat je het warm hebt en dat je op het puntje van je stoel zit. Die informatie komt van binnen. Je zintuigen houden je voortdurend op de hoogte van de buitenwereld én de binnenwereld.

Maar ik kan toch niet alles bijhouden?

Dat hoeft ook niet. Je filtert de informatie. Zo hoor je de voorbij rijdende auto’s níet, maar de piepjes van je mobiel wél. Je merkt niet dat je hard in je dumbbells knijpt, maar voelt uiteindelijk wel de vermoeidheid in je onderarmen. Veel zaken blijven onopgemerkt, totdat jij je je aandacht erop vestigt. Of totdat je aandacht opgeëist wordt.

Aandacht maakt alles mooier

Slogan van Ikea

Heb ik invloed op wat ik wel en niet merk?

Natuurlijk. Jij bent degene die bepaalt waar de aandacht naartoe gaat. Als je een mooie film kijkt, vergeet je alles om je heen. Je ziet, hoort en voelt mee met de hoofdpersoon. Al het andere verdwijnt. Totdat je denkt aan je drukke agenda van morgen. Meteen loop je in gedachten de dag door. Tegen de tijd dat je aandacht weer naar het beeldscherm gaat, heb je een paar scenes gemist. Je was afgeleid.

Ik kan niet opletten en nadenken tegelijkertijd?

Nee, opletten en nadenken gaan niet samen. Als je in gedachten bent, sluit je je onbewust af van je omgeving. Je ziet niet wat er recht voor je neus gebeurt. Weet je nog, je eerste autorijles? Je moet overal over nadenken: de koppeling intrappen, schakelen, de koppeling op laten komen. Het slurpt al je aandacht op. Je hebt geen tijd om óók nog op het verkeer te letten. Dat lukt pas na een aantal lessen, als schakelen automatisch gaat. Dan zie je de vrachtwagen voor je wél en hoeft de instructeur niet in te grijpen.

Gedachten isoleren je. Je hoort niet wat je dochter zegt als je zit te mailen. Je merkt niet dat je honger hebt als je aan het Skypen bent. Natuurlijk mis je niet álles, maar wel veel. Weet je nog, het verhaal van Alexander? Hij zag de kleinste details omdat hij er volledig bij was met zijn aandacht.

Heeft aandacht met concentratie te maken?

Nou en of. Concentratie is het focussen van je aandacht. Hoe meer focus, hoe meer je waarneemt. Nou is het makkelijker om je aandacht bij een film te houden dan bij de belastingaangifte. Wat fascineert, trekt automatisch de aandacht.

Jij bent sportdocent, bewegen boeit jou. Voor jou is het makkelijk om op de bewegingen van je deelnemers te letten. Dat is je tweede natuur. Het valt je meteen op dat Inge haar knie ontziet tijdens de squat. Uit de manier waarop Els haar rechter arm omhoog brengt, signaleer jij een schouderprobleem. En Kees beweegt zo stijf, hij heeft vast last van zijn rug vandaag. Jij hebt een timmermansoog voor bewegen, zoals Ilse DeLange oor heeft voor muziek en nieuw talent. Waarom zou je dat oog niet op jezelf richten?

Dat kan niet, ik moet op mijn sporters letten

Je zorgt voor je sporters. Je wil dat ze plezier hebben, dat ze zich veilig voelen. Daarom let je goed op en zie je veel. Andersom zijn zij op jou gericht. Ze volgen je instructies nauwlettend op en vertrouwen erop dat jij ze corrigeert als ze een fout maken.

We kijken dus naar elkaar?

Ja, iedereen is op de buitenwereld gericht. Maar wat zou er gebeuren als de aandacht naar binnen gaat? Jij let op jezelf en je leert je deelnemers hetzelfde te doen? Als iedereen naar zichzelf kijkt, wordt er immers niemand vergeten. En heb jij ook de ruimte om voor jezelf te zorgen. Hoe je dat doet? Met voel-aanwijzingen. Het voelen van bewegingen is net zo boeiend is als het kijken van een actiefilm. Echt waar. Neem je sporters mee op ontdekkingsreis en laat ze zien wat er gaande is in hun lichaam. Gaandeweg leren ze dat lichaam steeds beter kennen. En jij ook. Als je maar blijft opletten.

Wil je de blog iedere week in je inbox?

<

Wat is proprioceptie – of: hoe leer je je leerlingen dat alles vanzelf gaat, als ze hun hoofd maar volgen.

Bewegen gaat makkelijker als je voelt wat je doet. Je kunt het lichaamsgevoel van je deelnemers trainen in je lessen.

Lees artikel

Ben jij jezelf voor de groep?

Je voelt je je op je gemak voor de groep. Je stapt makkelijk op mensen af en je helpt waar dat nodig is. Toch?

Lees artikel