Empathie, de weg naar geluk

Terug naar overzicht

Zelfinzicht

In mijn vorige blog over de waarde van het leven beschrijf ik dat ieder mens zijn eigen bijdrage levert aan deze wereld. Je bijdrage is het grootst als je dat doet wat je belangrijk vindt. En dat is voor ieder mens anders. De een wordt gelukkig van dansen, de ander van politiek en weer een ander draagt bij aan een mooiere wereld door fantastische schilderijen te maken. Je hebt zelfinzicht nodig om te ontdekken wat je graag doet.

Geluk

Ik ben opgevoed met het idee dat het egoïstisch is om mezelf centraal te stellen. “Je moet rekening houden met andere mensen, waarom zouden jouw wensen belangrijker dan die van een ander?” Als belangen conflicteren, dan wint de meest dominante persoon. Kom ik als verliezer uit de strijd, dan ben ik niet blij. Kom ik als winnaar uit de strijd, dan ben ik me ook niet blij, want nu is het ten koste van de ander gegaan. Van beide situaties word ik niet gelukkig.

Deze week heb ik een lezing van Leo Bormans bijgewoond over geluk. Volgens hem heb je andere mensen nodig hebt om geluk te vinden. Hoe ga ik dan om met die ander, stel ik mezelf of de ander centraal? Daarover gaf hij geen uitsluitsel, en toch wil ik daarop een antwoord.

Wat heb je nodig voor geluk? Andere mensen.
Leo Bormans

Empathie

Empathie is het vermogen om onbevooroordeeld te luisteren. Een empathische luisteraar is in staat om zijn gedachten stil te zetten en met volle aandacht te luisteren naar de ander. Er zijn geen interpretaties, geen oordelen, geen adviezen, er is alleen volledige aandacht. Als er zo naar je geluisterd wordt, dan voelt dat ontzettend goed. Ik heb al vaker verteld hoe moeilijk ik het vind om open te zijn, om anderen te vertellen wat ik echt belangrijk vind. Toch gaat me dat steeds beter af. Hoe heb ik dat geleerd? Door empathisch te zijn voor mezelf. Gewoon gaan liggen en luisteren naar mijn lichaam, mijn emoties en mijn gedachten. Wat gaat er in mij om, waar ben ik mee bezig? Wat heb ik nodig, wat wil ik graag? Hoe meer empathie ik heb voor mezelf, hoe meer empathie ik kan geven aan een ander.

Onvriendelijk

De grootste uitdaging is de situatie waarin de ander weinig sympathie oproept. Ik denk meteen aan een voorval van een aantal maanden geleden. Wij waren op vakantie en wilden een fiets huren. De verhuurder was onvriendelijk en in mijn ogen onredelijk. Dus wat deed ik? Ik reageerde onvriendelijk en onredelijk. Toen we buiten stonden, werd ik door mijn oudste dochter tot de orde geroepen. “Jij zegt altijd dat je aardig moet blijven, ook al doet de ander onbeschoft. Nou mam, jij was ook onbeschoft!” Oeps, daar had ze een punt…. Hoewel ik de strijd met de fietsverhuurder had gewonnen, voelde ik me beroerd.

Eigenbelang of gezamenlijk belang?

Respectvol omgaan met anderen betekent dat ieders belangen behartigd worden. Als ik me bewust ben van wat ik wil en luister naar wat de ander wil, dan kunnen we een bevredigende oplossing zoeken. Mijn belang is niet meer en ook niet minder waard dan dat van de ander. Ik voel me goed als iedereen tevreden is met de oplossing. Ik ben het met Leo Bormans eens dat we gelukkig worden van andere mensen. Maar alleen als we zorg hebben voor onszelf èn de ander. Het vraagt een groot empathisch vermogen om dat onder alle omstandigheden te handhaven. Al doet de ander nog zo onaardig, je hebt oog voor zijn achterliggende wensen en verlangens en zoekt een oplossing voor iedereen.