Een kijkje in de keuken van Paul van der Velde

Terug naar overzicht

Dansende Shiva

Hiernaast staat een afbeelding van de Dansende Shiva. Een kopie van dit plaatje lag gisteren in mijn stoel. Ik had me opgegeven voor een presentatie van Paul van der Velde, hoogleraar Aziatische Religies aan de Radboud Universiteit. Ik weet weinig van Azië, maar anderhalf uur later ben ik me bewust geworden van de schoonheid en de symboliek van de Aziatische kunst. Bij het avondeten raak ik er niet over uitgesproken. Zijn verhaal heeft mij geraakt, maar waarom eigenlijk?

Esthetica

Paul vertelt dat het beeld van de Dansende Shiva hem altijd heeft gefascineerd. Hij zegt: ‘Hoe kan zoveel rust en zoveel dynamiek bij elkaar komen? Esthetica, dáár gaat het mij om. Een esthetische ervaring bevrijdt je van je tijdigheid. Je gaat zo op in de ervaring dat je alle begrip van tijd verliest. Je mindset smelt en je geest wordt vloeibaar’. Ik zit op het puntje van mijn stoel. Ik herken dit; ik zou het omschrijven als het samengaan van body en mind. Voor hem is esthetica de ingang tot zijn gevoel. Kunst raakt hem, doet iets met hem. Voor mij is die ingang mijn lichaam. Als ik me focus op mezelf terwijl ik aan het bewegen ben raak ik ook alle gevoel van tijd kwijt en denk ik nergens aan. Ik voel, dat is alles en dat is genoeg. Er ontstaat een bewegingsgemak dat zijn weerga niet kent; een flow die alles mogelijk maakt. Noem het geluk.

Respect is for those who deserve it, not for those who demand it.
Unknown author

Respect

Ik ben geraakt door de inhoud van zijn verhaal. Toch is dat niet de enige verklaring van mijn enthousiasme. Het is niet alleen wát hij vertelde, maar vooral hóe hij dat deed. Ik ben geraakt door zijn vriendelijkheid. Hier staat een hoogleraar, een man met aanzien. Hij praat met ons alsof hij de buurman is. Op de open dag van de universiteit in Rotterdam noemde iedere docent zijn titels. De universiteit is een hiërarchische organisatie, als gast behoor je te weten wie er tegenover je staat, toch? Paul van der Velde laat zien dat niet zijn titels respect afdwingen, maar zijn vriendelijkheid wél. Hij lijkt wars te zijn van arrogantie. Terwijl we naar zijn kamer lopen, vertelt hij mij: ‘Dit is zo’n fijne universiteit, ik ervaar weinig afstand. Studenten lopen bij mij in en uit.’ Dat ligt niet aan de universiteit, dat ligt aan hem! Er wordt naar hem geluisterd omdat hij iets te vertellen heeft. Hij neemt je mee in zijn wereld zonder je het gevoel te geven dat je ‘dom’ bent.

Bescheidenheid

Ik leer graag van mensen voor wie ik respect heb. Mensen zijn niet gelijk maar wel gelijkwaardig. Er zijn nu eenmaal verschillen in interesses, intelligentie en vaardigheden, maar ook in kansen en ontwikkelmogelijkheden. Juist degenen die zich hebben ontwikkeld maar hun bescheidenheid koesteren, dwingen mijn respect af. Deze ontmoeting was daar een treffend voorbeeld van.